A Brief Translation of the Biography and Works of Hajj Shaykh Ja‘far Shushtari (r.a.), the Author of the Book

[ صفحه 19]

مختصري از ترجمه‌ي احوال و آثار حاج شيخ جعفر شوشتري مؤلف كتاب

بسم الله الرحمن الرحيمزندگينامه‌ي حاج شيخ جعفر شوشتري (ره)الحمد لله رب العالمين و صلي الله علي محمد و آله الطاهرين و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين من الآن الي قيام يوم الدين.كتابي را كه در دست داريد: دمع العين علي خصائص الحسين ترجمه فارسي كتاب الخصائص الحسينية «يا خصائص الحسين» تأليف آيت الله العظمي حاج شيخ جعفر شوشتري «اعلي الله مقامه الشريف» مي‌باشد. نظر به اينكه معظم له از مفاخر علم و روحانيت، پارسائي و نفوذ كلام بوده، سزاوار است گفتار مختصر از زندگاني آن بزرگوار را مورد بحث و نگارش قرار دهيم تا در دسترس طالبان حقيقت گذاشته شود.1- خاندان شيخ (ره) و دوران تحصيل اومؤلف معظم «مرحوم حاج شيخ جعفر رحمة الله عليه» چنانكه حضرت آيت‌الله شيخ آقا بزرگ تهراني (قدس سره) صاحب كتاب «الذريعة» [3] نوشته، فرزند مولي حسين، فرزند حسن فرزند علي، فرزند علي، فرزند حسين شوشتري مشهور به (نجار)، از بزرگان علماء و اجلاء فقهاء و مشاهير دانشمندان و دعاة الي الله در عصر خود بوده است. [ صفحه 20] آن بزرگوار در شوشتر متولد شد و پس از دوران صباوت و خواندن مقدمات و ادبيات، به نجف اشرف مهاجرت كرده و در اوائل، با علامه شيخ محمد حسن آل‌ياسين، شاگرد سيد عبدالله شبر بوده و شرح مختصر عضدي را نزد شيخ اسماعيل كاظمي خوانده و در سنه‌ي (1246 ه.ق) از ترس وبا به شوشتر پناهنده شد و پس از آن به كربلا برگشته و از صاحب فصول و شريف العلماء مازندراني استفاده كرده و بعد به نجف اشرف رفته و از محضر صاحب جواهر استفاده نموده و در سال (1255 ه.ق) به شوشتر مراجعت نموده و در زمان رياست و مرجعيت شيخ مرتضي انصاري (قدس سره) به نجف اشرف بازگشته و چند سالي از محضر درس شيخ مرتضي انصاري استفاده كرده و بعد از معاودت به شوشتر مرجع تقليد مردم خوزستان شده و رياست تامه پيدا كرده و براي عمل مقلدين خود، كتاب منهج الرشاد [4] را به رشته‌ي تحرير درآورده و به واسطه‌ي منافرتي كه از حشمت الدوله عموي ناصرالدين شاه والي شوشتر پيدا كرده بود ابتداء امر به بستن درب حسينيه [5] كرده و بعدا با اهل بيت خويش قهرا از شوشتر مهاجرت به نجف اشرف نموده و به وظايف ديني خود از اقامه‌ي جماعت و تدريس و وعظ و ارشاد پرداخته است.2- توجه حضرت امام حسين (عليه‌السلام) به شيخ (ره)علامه‌ي محقق حاج شيخ محمد تقي شوشتري (ادام الله ظله العالي) در كتاب آيات بينات في حقية بعض المنامات صفحه‌ي 143 مي‌نويسد: مرحوم آيةالله العظمي حاج شيخ جعفر شوشتري نورالله مرقده الشريف صاحب كتاب «خصائص الحسينيه» كه خود به حق نابغه‌ي عصر و زمان خويش بوده، مي‌فرمايد: زماني كه از تحصيلات علمي در نجف اشرف فارغ شدم و به وطن خويش «شوشتر» مراجعت نمودم، با تمام وجود دريافتم كه [ صفحه 21] مي‌بايستي در هر چه بيشتر آشنا كردن مردم با معارف حقه‌ي اسلام انجام وظيفه نمايم. لذا روزهاي جمعه و بعدها با رسيدن ماه مبارك رمضان به خاطر اين مهم، تفسير صافي را به دست مي‌گرفتم و از روي آن مردم را موعظه مي‌كردم و در آخر گفتار براي اينكه به قول مشهور، هر غذائي نياز به نمك دارد و نمك مجالس وعظ و ارشاد، ذكر مصائب مولي الكونين حضرت ابي عبدالله الحسين است ناچار بودم از كتاب روضة الشهداء كاشفي نيز مقداري مرثيه بخوانم.

A Brief Translation of the Biography and Works of Hajj Shaykh Ja‘far Shushtari (r.a.), the Author of the Book

بسم الله الرحمن الرحيم

In the Name of Allah, the Most Merciful, the Most Compassionate.

The Biography of Hajj Shaykh Ja‘far Shushtari (r.a.)

الحمد لله رب العالمين و صلي الله علي محمد و آله الطاهرين و لعنة الله علي اعدائهم اجمعين من الآن الي قيام يوم الدين.

All praise belongs to Allah, Lord of the worlds. May Allah bless Muhammad (s.a.w.a.) and his pure family, and may the curse of Allah be upon all their enemies from now until the Day of Judgment.

The book that you hold in your hands, Dam‘ al-‘Ayn ‘Ala Khasa’is al-Imam Husain (a.s.), is the Persian translation of the book al-Khasa’is al-Imam Husainiyyah (or Khasa’is al-Imam Husain (a.s.)), authored by the Grand Ayatullah Hajj Shaykh Ja‘far Shushtari (r.a.).

Considering that he was among the distinguished figures of scholarship, religious leadership, piety, and eloquence, it is appropriate that we present a brief account of the life of this great man so that it may be available to seekers of the truth.

1. The Shaykh’s Family and His Period of Study

The esteemed author, the late Hajj Shaykh Ja‘far (r.a.), as the great scholar Ayatullah Shaykh Agha Buzurg Tehrani (q.s.), the author of al-Dhari‘ah, has written,[3] was the son of Mulla Husain son of Hasan, son of Ali, son of Ali, son of Husain al-Shushtari, known as “Najjar.”

He was among the great scholars, eminent jurists, renowned intellectuals, and callers to Allah of his age.

[ صفحه 20]

That great man was born in Shushtar. After completing his childhood studies and learning the introductory sciences and Arabic literature, he migrated to Najaf al-Ashraf.

In his early years, he studied with the great scholar Shaykh Muhammad Hasan Al Yasin, a student of Sayyid Abdullah Shubbar. He studied Sharh Mukhtasar al-‘Adudi under Shaykh Isma‘il al-Kazimi.

In the year 1246 A.H., out of fear of a plague epidemic, he sought refuge in Shushtar. Afterwards, he returned to Karbala and benefited from the teachings of Sahib al-Fusul and Sharif al-‘Ulama al-Mazandarani.

He then went to Najaf al-Ashraf and benefited from the lessons of Sahib al-Jawahir. In the year 1255 A.H., he returned to Shushtar.

During the period of the religious leadership and marja‘iyyah of Shaykh Murtada al-Ansari (q.s.), he returned to Najaf al-Ashraf and attended Shaykh Murtada al-Ansari’s lessons for several years.

After returning once again to Shushtar, he became the marja‘ al-taqlid of the people of Khuzestan and attained complete religious leadership.

For the practical guidance of his followers, he authored the book Minhaj al-Rashad.[4]

Because of a conflict that arose between him and Hishmat al-Dawlah, the uncle of Nasir al-Din Shah and governor of Shushtar, he first ordered the closure of the  Husainiyyah.[5] Later, together with his family, he was compelled to migrate from Shushtar to Najaf al-Ashraf.

There he occupied himself with his religious duties, including leading congregational prayers, teaching, preaching, and guiding the people.

2. The Attention of Imam Husain (a.s.) Toward the Shaykh (r.a.)

The distinguished scholar Hajj Shaykh Muhammad Taqi Shushtari (may Allah prolong his lofty shadow) writes in his book Ayat Bayyinat fi Haqqiyyat Ba‘d al-Manamat, page 143:

“The late Grand Ayatullah Hajj Shaykh Ja‘far Shushtari (r.a.), the author of al-Khasa’is al- Husainiyyah, who was truly the genius of his age and time, said:

When I completed my religious studies in Najaf al-Ashraf and returned to my homeland, Shushtar, I became fully convinced that I should dedicate myself as much as possible to acquainting people with the true teachings of Islam.

Therefore, on Fridays—and later, with the arrival of the blessed month of Ramadan—for this purpose I would take up Tafsir al-Safi and preach to the people from it.

At the end of my talks, because, as the well-known saying goes, every meal requires salt, and the salt of gatherings of preaching and guidance is the mention of the tragedies of the Master of the Two Worlds, Abu Abdillah al-Imam Husain (a.s.), I was compelled to recite some elegies from the book Rawdat al-Shuhada of Kashifi as well.

[ صفحه 21]”

ماه محرم را هم كه در پيش بود بدين طريق گذرانيدم متأسفانه به هيچ وجه تحمل جدائي از كتاب را در وقت منبر نداشتم،يعني بدون در دست داشتن كتاب نمي‌توانستم مردم را موعظه كنم، از طرفي مردم هم بهره‌ي كافي نمي‌بردند. تا اينكه يكسال به همين منوال گذشت، سال بعد نزديك محرم با خود گفتم: تا كي مي‌بايستي كتاب در دست بگيرم و از روي آن صحبت كنم و نتوانسته باشم از حفظ منبر بروم بايد انديشه‌اي بنمايم و خود را از اين مخمصه نجات دهم، هر چه در اين باره فكر كردم به جائي نرسيدم و راه چاره‌اي نديدم و در اثر فكر كردن، خستگي سر تا سر وجودم را فراگرفت، در اين حال از شدت نگراني به خواب رفتم و در عالم رؤيا ديدم كه در زمين كربلا هستم، آنهم درست در موقعي كه موكب حسيني (عليه‌السلام) آنجا نزول اجلال كرده. چشمم افتاد به خيمه‌اي كه برافراشته بود. متوجه شدم دشمنان با صفوفي فشرده، مقابل آن خيمه ايستاده‌اند جلو رفتم و داخل خيمه شدم. ديدم حضرت در آنجا نشسته‌اند بعد از سلام آن حضرت مرا در نزديكي خود جاي دادند و به حبيب بن مظاهر (رحمة الله عليه) فرمودند: فلاني - اشاره كردند به سوي من - مهمان ما مي‌باشد، از مهمان مي‌بايستي پذيرائي كرد. آب در نزد ما پيدا نمي‌شود و لكن آرد و روغن موجود است برخيزيد با آنها براي ايشان طعامي درست كنيد.حبيب بن مظاهر حسب الامر حضرت، از جاي برخاستند و بعد از چند لحظه به داخل خيمه آمدند و طعامي با خود آوردند و آن را در پيش روي من گذاشتند. فراموش نمي‌كنم كه قاشقي هم در ظرف طعام بود.چند لقمه از آن طعام بهشتي صفت خوردم، سپس بلافاصله از خواب بيدار شدم، [ صفحه 22] دريافتم كه از بركت زيارت آن حضرت ملهم به نكات و لطائف و كناياتي در آثار اهلبيت معصومين صلوات الله عليهم اجمعين شده‌ام كه تا به حال هيچ كس بر فهم آنها از من پيشي نگرفته. در خاتمه صاحب كتاب «آيات بينات في حقية بعض المنامات» اضافه مي‌كند كه دليل بر گفتار مرحوم شيخ «اعلي الله مقامه» همان كتاب خصائص الحسنيه و شصت مجلس و سي مجلس و چهارده مجلس، كه همه از ترشحات علمي و قلمي ايشان هستند مي‌باشند.3- اساتيد شيخ (ره)چنانكه گذشت، اساتيد شيخ در دوران تحصيل بزرگاني از اهل علم و مفاخر جهان روحانيت بوده‌اند و به نامهاي زير ثبت شده‌اند:1- شيخ اسماعيل فرزند شيخ اسدالله كاظمي (رضوان الله عليهما).2- شيخ علي فرزند شيخ جعفر كاشف الغطاء(مشهور به شيخ جعفر كبير).3- مرحوم صاحب ضوابط (ره).4- مرحوم صاحب فصول (ره).5- جناب شريف العلماء (ره).6- صاحب جواهر (ره).7- شيخ حسن فرزند شيخ جعفر (قدس سرهما) مولف انوار الفقاهة.8- حاج شيخ مرتضي انصاري (ره).4- تأليفات شيخ (ره).1- منهج الرشاد يا مجمع الرسائل (رساله‌ي عمليه‌اي كه در سال 1288 ه.ق طبع شد و درسالهاي اخير با حاشيه‌ي آيت الله العظمي حاج آقا حسين بروجردي (ره) تجديد چاپ گرديد.)2- مبادي الاصول3- خصائص الحسينيه كه چند بار تجديد چاپ شده و اينك ترجمه‌ي آن در دست شما مي‌باشد. اين كتاب دو جلد بوده كه جلد اول بارها به چاپ رسيده و به فارسي [ صفحه 23] ترجمه گرديده و جلد دوم مفقود شده است.4- اصول دين يا الحدائق في اصول الدين كه يك هزار سطر بوده و به عنوان اينكه اصول دين و معرفت به اصول اعتقادات از مقدمات نماز مي‌باشد نگاشته شده است.5- فوائد المشاهد در مواعظ واندرز كه آنرا شاگردانش ملا محمد طالقاني از موعظه‌هاي ايشان جمع‌آوري كرده، و چاپ شده است.6- مجالس المواعظ يا 14 مجلس.

I spent the month of Muharram in this manner as well.

Unfortunately, I was completely unable to bear being separated from a book while delivering sermons. In other words, I could not admonish the people without holding a book in my hand and reading from it. On the other hand, the people were not benefiting fully either.

A year passed in this condition.

The following year, as Muharram approached, I said to myself: “How long must I continue holding a book in my hand and speaking from it? Why have I not yet become capable of delivering sermons from memory? I must find a solution and free myself from this predicament.”

No matter how much I thought about it, I reached no conclusion and found no remedy. The strain of thinking exhausted my entire being. In that state of intense anxiety, I fell asleep.

In a dream, I saw myself in the land of Karbala, precisely at the time when the caravan of Imam Husain (a.s.) had arrived there and established its camp.

My eyes fell upon a tent that had been erected. I noticed that the enemies were standing in tightly packed ranks facing that tent.

I went forward and entered the tent.

I saw that the Imam (a.s.) was seated there. After offering my greetings, he seated me near himself and said to Habib ibn Mazahir (r.a.):

“Such-and-such person”—and he pointed toward me—“is our guest. A guest must be honored. We do not have water available, but there is flour and oil. Rise and prepare some food for him with these.”

Habib ibn Mazahir (r.a.), in obedience to the Imam’s command, stood up. After a few moments, he returned to the tent carrying some food and placed it before me.

I have not forgotten that there was also a spoon in the dish.

I ate a few morsels of that heavenly food, and then immediately awoke from sleep.

[ صفحه 22]

I realized that through the blessing of visiting that Imam (a.s.), I had been inspired with subtle insights, delicate points, and profound allusions found within the works of the Ahl al-Bayt (a.s.), such that no one before me had surpassed me in understanding them.

At the end, the author of the book Ayat Bayyinat fi Haqqiyyat Ba‘d al-Manamat adds that the proof of the statement of the late Shaykh (may Allah elevate his station) is found in the books Khasa'is al- Husainiyyah, Sixty Majalis, Thirty Majalis, and Fourteen Majalis, all of which are among his scholarly and literary works.

3. The Teachers of the Shaykh (r.a.)

As mentioned previously, the Shaykh’s teachers during his years of study were among the great scholars and distinguished figures of the religious world. Their names are recorded as follows:

1.                  Shaykh Isma‘il ibn Shaykh Asadullah al-Kazimi (may Allah be pleased with them both).

2.                  Shaykh Ali ibn Shaykh Ja‘far Kashif al-Ghita’ (known as Shaykh Ja‘far al-Kabir).

3.                  The late Sahib al-Dawabit (r.a.).

4.                  The late Sahib al-Fusul (r.a.).

5.                  Sharif al-‘Ulama (r.a.).

6.                  Sahib al-Jawahir (r.a.).

7.                  Shaykh Hasan ibn Shaykh Ja‘far (q.s.), author of Anwar al-Fiqahah.

8.                  Hajj Shaykh Murtada al-Ansari (r.a.).

4. The Works of the Shaykh (r.a.)

1. Minhaj al-Rashad or Majma‘ al-Rasa’il (a practical legal manual which was printed in 1288 A.H. and in recent years was republished with the annotations of Grand Ayatullah Hajj Aqa Husain Burujirdi (r.a.)).
2. Mabadi al-Usul.
3. Khasa'is al-Imam Husainiyyah, which has been reprinted several times and whose translation is now in your hands.

This work consisted of two volumes. The first volume has been printed many times and translated into Persian, while the second volume has been lost.

[ صفحه 23]

1. Usul al-Din or al-Hada’iq fi Usul al-Din, consisting of one thousand lines, written on the basis that knowledge of the principles of religion and recognition of the foundations of belief are prerequisites for prayer.
2. Fawa’id al-Mashahid, consisting of sermons and admonitions. This work was compiled by his student, Mulla Muhammad Talaqani, from the Shaykh’s sermons and has been printed.
3. Majalis al-Mawa‘iz or Fourteen Majalis.

[6] .7- مجالس البكاء (يا 15 مجلس).5- سفر شيخ (ره) به خراسان و توقف در تهرانمرحوم شيخ، (در سال 1320 ه.ق)، قبل از ماه مبارك رمضان به عنوان تشرف به آستان قدس رضوي از محضر مقدس مرتضوي به سوي ايران حركت نمود. بديهي است در هر شهر و ديار به استقبال شايان روبرو بود، تا اينكه وارد تهران گرديد، نخست به زيارت حضرت عبدالعظيم مشرف و سپس به شهر تهران رفت. استقبالي باشكوه از شيخ به عمل آمد، مردم تهران به زيارت او نائل گرديدند. مرحوم آيت‌الله حاج ملا علي كني به ديدن شيخ آمد و ضمن تجديد ديدار، از آن جناب دعوت كرد در مدرسه‌ي خان مروي به امامت و افاده بپردازد.اركان دولت از شيخ ديدن نمودند و اظهار داشتند: جناب شيخ، ماه مبارك نزديك است، گر چه مسجد و مدرسه‌ي خان مروي از لحاظ تقدس و پاكيزگي عنوان و اهميتي خاص دارد، اما از جهت مكان، گنجايش انبوه جمعيت علاقمند به استفاده از محضر حضرت عالي و گفتار دلنشين شما را نداشته و ندارد، از اين رو از شما تقاضا مي‌كنيم كه در مدرسه‌ي سپهسالار كه به تازگي از دست ساختمان بيرون آمده است به اقامه‌ي جماعت و ارشاد خلق‌الله بپردازيد. مرحوم شيخ بر حسب وظيفه و علاقه به هدايت خلق‌الله، استدعايشان را قبول كرد و به انجام وظيفه مبادرت نمود. [ صفحه 24] مرحوم آيت الله حاج شيخ آقا بزرگ تهراني (رحمة الله عليه) صاحب كتاب (الذريعه) مي‌گويد: من ده ساله بودم و خوب به ياد دارم كه مرحوم عمويم، حاج حبيب‌الله مرا به همراه خود به مسجد مي‌برد و جمعيت به قدري زياد بود كه مرا در مكان مرتفعي مي‌نهاد تا از فشار انبوه جمعيت پايمال نشوم، صحن مدرسه، محوطه‌ي مسجد، همه پر از جمعيت مي‌شد و به جز حوض مسجد جائي خالي نمي‌ماند. و همه جا را مردم علاقه‌مند به گفتار شيخ پر نموده و با هيجان از ايشان كسب فيض مي‌كردند.6- دو نمونه از كلمات شيخ (ره)حضرت آيت‌الله العظمي حاج شيخ محمد علي اراكي (دام ظله العالي) فرمودند كه مرحوم آيت‌الله حاج شيخ عبدالكريم حائري (اعلي الله مقامه) مؤسس حوزه علميه‌ي قم، نقل كرد كه روزي پاي منبر مرحوم حاج شيخ جعفر شوشتري (قدس سره الشريف)، بودم كه ناگهان در اثناء سخن گفت: مي‌خواهم شما را امتحان كنم و بيازمايم كه آيا اهل ايمانيد و ايمان داريد يا نه؟ زيرا خدا مي‌فرمايد: انما المؤمنون الذين اذا ذكر الله وجلت قلوبهم و اذا تليت عليهم آياته زادتهم ايمانا. [7] .اكنون آياتي از قرآن بر شما تلاوت مي‌كنم تا با تأثير و عدم تأثير آن معلوم گردد كه اهل ايمانيد يا نه؟ تا اين جمله را در منبر فرمود، من سخت ترسيدم و به فكر فرورفتم كه اگر آياتي كه مي‌خواند در من اثري و انعكاسي نداشت چه خاكي به سر كنم؟ باري، خود را جمع كرده و آماده نشستم تا گوش به آيات دهم. آنگاه شروع كرد، آياتي چند از قرآن كريم را قرائت نمودند و الحمد الله احساس كردم كه آن آيات شريفه در من اثر نمود. [8] .

1. Majalis al-Buka’ (or Fifteen Majalis).

5. The Shaykh’s Journey to Khurasan and His Stay in Tehran

The late Shaykh (r.a.), in the year 1320 A.H., before the blessed month of Ramadan, set out from the sacred shrine of Imam al-Rida (a.s.) with the intention of visiting the holy sanctuary of Imam al-Rida (a.s.) in Khurasan.

Naturally, in every city and locality he was received with great honor until he arrived in Tehran.

He first attained the visitation of the shrine of Hazrat Abd al-Azim (r.a.), and then proceeded to the city of Tehran.

A magnificent reception was arranged for the Shaykh, and the people of Tehran were blessed with the opportunity of meeting him.

The late Ayatullah Hajj Mulla Ali Kani came to visit the Shaykh and, after renewing their acquaintance, invited him to lead prayers and teach at the Khan Marvi Seminary.

The officials of the government also visited the Shaykh and said:

“Honorable Shaykh, the blessed month of Ramadan is approaching. Although the mosque and seminary of Khan Marvi possess a special sanctity and distinction due to their purity and status, the place itself is not capable of accommodating the vast crowds eager to benefit from your presence and your delightful speeches. Therefore, we request that you lead the congregational prayers and guide the servants of Allah in the recently completed Sipahsalar Seminary.”

The late Shaykh, out of a sense of duty and a desire to guide the servants of Allah, accepted their request and began fulfilling this responsibility.

[ صفحه 24]

The late Ayatullah Hajj Shaykh Aqa Buzurg Tehrani (r.a.), the author of al-Dhari‘ah, said:

“I was ten years old at the time, and I remember well that my late uncle, Hajj Habibullah, used to take me with him to the mosque. The crowd was so immense that he would place me in an elevated spot so that I would not be trampled under the pressure of the masses.

The courtyard of the seminary and the entire mosque compound would be filled with people, and no space would remain empty except the mosque’s pool.

Everywhere was occupied by people eager to hear the Shaykh’s words, and they would benefit from him with great enthusiasm.”

6. Two Examples from the Words of the Shaykh (r.a.)

Grand Ayatullah Hajj Shaykh Muhammad Ali Araki (may Allah prolong his shadow) said that the late Ayatullah Hajj Shaykh Abd al-Karim Ha’iri (r.a.), the founder of the Qom Seminary, narrated:

“One day I was attending the sermon of the late Hajj Shaykh Ja‘far Shushtari (q.s.) when suddenly, during his speech, he said:

‘I wish to test and examine you to see whether you are truly people of faith and whether you possess faith or not.

For Allah says:

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذَا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَإِذَا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آيَاتُهُ زَادَتْهُمْ إِيمَانًا [7]

“Indeed, the believers are only those whose hearts tremble when Allah is mentioned, and when His verses are recited to them, it increases them in faith.” (Surah al-Anfal 8:2)

‘Now I shall recite some verses of the Qur’an to you, so that through their effect—or lack of effect—it may become clear whether you are people of faith or not.’”

The founder of the Qom Seminary continued:

“When he said these words from the pulpit, I became greatly frightened and began thinking to myself: ‘If the verses he recites produce no effect or reflection within me, what shall I do?’

In any case, I gathered myself together and sat attentively, preparing to listen to the verses.

Then he began and recited several verses from the Noble Qur’an.

Praise be to Allah, I felt that those blessed verses had indeed affected me.” [8]

همچنين حضرت آيت الله العظمي حاج سيد محمد شيرازي (دامت بركاته) فرمودند: در قضيه‌ي سفر مرحوم حاج شيخ جعفر شوشتري (ره) به ايران وقتي ايشان وارد تهران شدند جمعيتي زياد از جمله سفير كشور روسيه به ملاقاتش رفتند. مردم از آن مرحوم خواستند آنها را موعظه و نصيحت كند. ايشان نيز بنا به درخواست مردم سرش را بلندكرده، [ صفحه 25] فرمود: اي مردم بدانيد و آگاه باشيد كه خدا در همه جا حاضر است و مطلب ديگري نفرمود. لكن اين سخن تكان‌دهنده اثر خودش را بخشيد، به طوري كه اشكها جاري گرديد. قلبها درهم تپيد و حالت مردم به شكل عجيبي دگرگون شد جريان گذشت و سفير روسيه در نامه‌اي به نيكولا قيصر روس اين چنين نوشت:تا مادامي كه اين قشر روحانيون مذهبي در بين مردم هستند و مردم نيز از آنها پيروي مي‌كنند، ما نمي‌توانيم كاري از پيش ببريم، زيرا وقتي يك جمله چنين انقلاب عجيب روحي به وجود مي‌آورد، ديگر دستورات و فتاوي صادره چه خواهد كرد؟! [9] .7- مطلبي شنيدني راجع به جلالت قدر شيخآيةالله شيخ عبدالنبي عراقي (ره) فرمود: در ايامي كه جناب شيخ در مدرسه‌ي شهيد بهشتي (سپه سالار سابق) منبر مي‌رفت، طبقات مختلف، علماء، گويندگان، در مجلس شركت مي‌نمودند، يكي از شاهزادگان قاجار كه در زمره‌ي علماء محسوب مي‌شد (شايد شيخ الرئيس قاجار بود) مجلس درسي و بحثي داشت. يكروز در مجلس او صحبت شيخ به ميان آمد و يكي از حضار اظهار داشت: آقا خوب است براي تعظيم شعائر اسلامي به مانند ساير اعاظم در مجلس شيخ شركت نمائيد شاهزاده عالم (كه به مقام و قدس شيخ آگاهي نيافته بود) جواب داد: او هم مانند منبريهاي ديگر است و من پاي منبر او نمي‌روم. شب هنگام جناب شاهزاده در عالم رؤيا ديد، قيامت قيام كرده و حضرت رسول اكرم (صلي الله عليه و آله) برات بهشت به افراد مسلمان و شيعه و پيروان حضرت علي (عليه‌السلام) تقسيم و مرحمت مي‌كنند. شاهزاده هم پيش مي‌رود و سلام عرض مي‌كند. پس عرضه مي‌دارد: يا رسول‌الله من هم براتي مرحمت بفرمائيد. زيرا من هم افتخار خدمتگزاري به عالم دين و روحانيت دارم. رسول‌الله (صلي الله عليه و آله) او را مورد تفقد قرار داد، ولي فرمود: برات تو موقعي صادر، و داده مي‌شود كه جناب شيخ از تو راضي شود، و در حقيقت برات تو رهين شيخ است، اگر او از تو خشنود نباشد، برات تو داده نخواهد شد. شاهزاده دانشمند از خواب بيدار شد و فهميد كه شيخ مردي ارزنده و داراي [ صفحه 26] قدس و كمال بوده و سست نهاد و فاقد سرمايه‌ي علمي و پارسائي نيست. شاهزاده درك كرد جناب شيخ شايسته‌ي مقام بزرگ تبليغ، و عالمي عامل، و وارسته است و هرگز زهد فروشي و جلب رضايت مخلوق - بدون توجه - با سخط خالق ننموده و نخواهد نمود، دين را به دنيا نفروخته و نخواهد فروخت. با توجه به حقيقت و مقام با عظمت شيخ، نظر شاهزاده تغيير كرد.

Likewise, Grand Ayatullah Hajj Sayyid Muhammad Shirazi (may his blessings endure) said:

Regarding the journey of the late Hajj Shaykh Ja‘far Shushtari (r.a.) to Iran, when he entered Tehran, a large gathering—including the ambassador of Russia—went to meet him.

The people requested that he offer them some admonition and advice.

In response to their request, he raised his head and said:

“People! Know and be aware that Allah is present everywhere.”

[ صفحه 25]

He said nothing more than this.

However, this powerful statement produced its effect. Tears began to flow, hearts trembled, and the condition of the people changed in a remarkable manner.

The event passed, and the Russian ambassador wrote the following in a letter to Nicholas, the Tsar of Russia:

“As long as this class of religious scholars remains among the people, and the people continue to follow them, we shall not be able to accomplish anything. For when a single sentence can create such an extraordinary spiritual revolution, what then will be the effect of their commands and legal rulings?” [9]

7. A Remarkable Account Concerning the Lofty Rank of the Shaykh

Ayatullah Shaykh Abd al-Nabi al-‘Iraqi (r.a.) said:

During the days when the Shaykh was delivering sermons at the Madrasah of Shahid Beheshti (formerly Sipahsalar), people from all classes attended his gatherings, including scholars and preachers.

One of the Qajar princes, who was considered among the scholars (perhaps Shaykh al-Ra’is Qajar), conducted his own classes and scholarly discussions.

One day, during one of his gatherings, the conversation turned to the Shaykh.

One of those present remarked:

“It would be good, for the sake of honoring the symbols of Islam, if Your Excellency were to attend the Shaykh’s gathering just as the other great scholars do.”

The scholarly prince, who had not yet recognized the Shaykh’s rank and sanctity, replied:

“He is just like the other preachers, and I do not attend his sermons.”

That night, the prince saw in a dream that the Day of Resurrection had been established, and the Holy Prophet Muhammad (s.a.w.a.) was distributing certificates of Paradise among the Muslims, the Shi‘ah, and the followers of Imam Ali (a.s.).

The prince also approached and offered his greetings.

He then said:

“O Messenger of Allah (s.a.w.a.), grant me as well a certificate, for I too have had the honor of serving the scholars of religion and the religious establishment.”

The Messenger of Allah (s.a.w.a.) showed him kindness and consideration, but said:

“Your certificate will only be issued and given when the Shaykh becomes pleased with you. In reality, your certificate depends upon the Shaykh. If he is not pleased with you, your certificate will not be given.”

The scholarly prince awoke from his sleep and realized that the Shaykh was indeed a man of great worth, possessing sanctity and perfection, and was neither weak in character nor lacking in scholarly and spiritual capital.

The prince understood that the Shaykh was worthy of the lofty station of religious propagation, a scholar who practiced what he taught, and a truly detached servant of Allah.

He had never engaged in displaying asceticism for show or sought the satisfaction of creation at the expense of the Creator’s pleasure, nor would he ever do so.

He had never sold religion for worldly gain, nor would he ever sell it.

Upon realizing the truth and appreciating the Shaykh’s lofty rank, the prince’s opinion changed.

[ صفحه 26]

روز ديگر شاگردانش به مجلس آمدند، هنگام منبر شيخ رسيد، بر خلاف انتظار و گفتار ديروز، شاهزاده از جا برخواست و به اصحاب خود گفت: برخيزيد به مجلس شيخ برويم و در محضرش حضور يابيم.حاضران با تعجب با شاهزاده در مجلس شيخ حضور يافتند. پس از ختم مجلس و پراكنده شدن مردم، شاهزاده پيش رفت و با جناب شيخ مصافحه و روبوسي كرد. آنگاه شاهزاده بيش از پيش به مقام قدس و قرب و صفاي نفس و روشن بيني شيخ آگاهي يافت زيرا در موقع معانقه، شيخ سر به گوش شاهزاده نهاد و فرمود: بيان رسول‌الله (صلي الله عليه و آله)درست است، اگر من از تو راضي نباشم برات بهشت به تو داده نخواهد شد [10] به هر حال مرحوم شيخ ماه مبارك رمضان را در تهران توقف كرد و هزاران نفر از بركات مواعظ دلنشين و گفتار آموزنده‌ي او هدايت شدند.شيخ بزرگوار پس از انجام وظيفه‌ي تبليغي و ارشاد، عازم مشهد مقدس گرديد. اهالي و روحانيون آستان قدس به استقبال ميهمان ارجمند خود و زائر آستان ملك پاسبان حضرت ثامن الائمه (عليه‌السلام) شتافتند و با احترام كامل از او پذيرائي نمودند.جناب شيخ پس از زيارت و كسب نيرو از مقام باعظمت ولي الله الاعظم به تهران بازگشت و دعوت اركان دولت را به جهت اشتياقي كه به زيارت اميرالمؤمنين (عليه‌السلام) داشت پاسخ منفي داد و عازم نجف اشرف گرديد، اما...8- وفات شيخموكب شيخ به كرمانشاهان يعني كرند كرمانشاه رسيد، جناب شيخ بيمار شد، مريضي [ صفحه 27] او چند روز از ماه صفر ادامه يافت. پس از چند روز در (28 [11] صفر سال 1303 ه.ق) وفات نمود و جنازه‌اش به نجف اشرف حمل و در مقبره‌ي دالان شمالي صحن شريف مدفون گرديد.از كراماتي كه در شب وفاتش ديده شد اينكه تناثر نجوم شد يعني ستارگان از اول شب تا صبح به پراكنده و از اين طرف آسمان به آن طرف حركت مي‌كردند و براي همين سيدجعفر حلي (رحمة الله عليه) در رثاي وي سرود:و لتكثري نظرا بآفاق العلي و لقد تغيب في التراب هلالهااو ما رأيت الشهب كيف تناثرت و الارض افزع اهلها زالزالهاالبته جاي شگفت و تعجب نيست. زيرا كه آن بزرگوار يكي از آيات باهرات در عصر خود بود، و در ديانت و تقوي و زهد و عبادت شهره‌ي آفاق بود، و ماده‌ي تاريخ وفات آن بزرگوار «كواكب قد تنثرت» حادثه‌ي شب فوتش مي‌باشد.همچنين يكي از شعراي فارسي زبان كرامت شب وفات شيخ را به شعر درآورده مي‌گويد:طوبي لك الشرافة يا ارض شوشتراي تو معدن و درياي پرگهراي آسمان فضل كه دروي كند طلوع دائم شموس از علماي اولي البصرآن حاج شيخ جعفر و آن شيخ مرتضي قاضي نورالله و اسدالله [12] نامورافسوس كاين زمانه به ايشان وفا نكرد يك يك گرفت خاك سيه جمله را ببرچون حاج شيخ جعفر از اين ديار بار بست همچو شهاب زانجم فلك زد شررظاهر شب وفات حسين بن روح شد وز رحلت فقيه [13] و كليني همين اثرتاريخ موت شيخ بپرسي گر از اسير[14]

The next day his students came to the gathering.

When it was time for the Shaykh’s sermon, contrary to his attitude and remarks of the previous day, the prince stood up and said to his companions:

“Rise, let us go to the gathering of the Shaykh and attend his presence.”

The attendees accompanied the prince with amazement and entered the Shaykh’s gathering.

After the gathering ended and the people dispersed, the prince stepped forward and shook hands with the Shaykh and embraced him.

Then the prince became even more aware of the Shaykh’s sanctity, nearness to Allah, purity of soul, and spiritual insight.

For while embracing him, the Shaykh placed his head near the prince’s ear and said:

“The statement of the Messenger of Allah (s.a.w.a.) is correct: if I am not pleased with you, the certificate of Paradise will not be given to you.” [10]

In any case, the late Shaykh remained in Tehran throughout the blessed month of Ramadan, and thousands of people were guided through the blessings of his touching sermons and instructive speeches.

After fulfilling his duty of preaching and guidance, the noble Shaykh set out for Mashhad al-Muqaddas.

The people and scholars connected with the sacred shrine rushed to welcome their honored guest and the visitor of the royal sanctuary of the Eighth Imam (a.s.), and they received him with complete respect and honor.

After visiting the shrine and drawing spiritual strength from the majestic station of the Greatest Friend of Allah, the Shaykh returned to Tehran.

Because of his longing to visit Amir al-Mu’minin Ali (a.s.), he declined the invitation of the government officials and departed for Najaf al-Ashraf.

However...

8. The Passing of the Shaykh

The Shaykh’s caravan reached Kermanshah, specifically Karand-e Kermanshah.

There the Shaykh fell ill.

His illness continued for several days during the month of Safar.

After a few days, on the 28th [11] of Safar in the year 1303 A.H., he passed away.

His body was carried to Najaf al-Ashraf and buried in the mausoleum located in the northern corridor of the sacred courtyard.

Among the extraordinary occurrences witnessed on the night of his passing was the scattering of the stars; that is, from the beginning of the night until dawn, stars appeared to disperse and move across the sky from one side to the other.

For this reason, Sayyid Ja‘far al-Hilli (r.a.) composed the following elegy for him:

و لتكثري نظرا بآفاق العلي و لقد تغيب في التراب هلالها

“And look often toward the lofty horizons,

For indeed its crescent has disappeared beneath the earth.”

او ما رأيت الشهب كيف تناثرت و الارض افزع اهلها زالزالها

“Have you not seen how the meteors scattered,

And how the earth terrified its people with its trembling?”

Of course, this is not a matter of astonishment or wonder.

For that great man was one of the manifest signs of Allah in his age, renowned throughout the lands for his religion, piety, asceticism, and worship.

The chronogram of his death was “The stars have indeed scattered”, which alluded to the event witnessed on the night of his passing.

Likewise, one of the Persian poets composed verses concerning the wonder witnessed on the night of the Shaykh’s death:

طوبي لك الشرافة يا ارض شوشتر اي تو معدن و درياي پرگهر

Blessed are you in nobility, O land of Shushtar,

O you who are a mine and an ocean full of precious gems.

اي آسمان فضل كه دروي كند طلوع دائم شموس از علماي اولي البصر

O heaven of excellence, from which continually rise Suns among the scholars endowed with insight.

آن حاج شيخ جعفر و آن شيخ مرتضي قاضي نورالله و اسدالله نامور

That Hajj Shaykh Ja‘far, and that Shaykh Murtada, Qadi Nur Allah and the renowned Asad Allah.

افسوس كاين زمانه به ايشان وفا نكرد يك يك گرفت خاك سيه جمله را ببر

Alas, this age showed them no loyalty; One by one the dark earth carried them all away.

چون حاج شيخ جعفر از اين ديار بار بست همچو شهاب زانجم فلك زد شرر

When Hajj Shaykh Ja‘far departed from this world, The heavens cast sparks from the stars like meteors.

ظاهر شب وفات حسين بن روح شد وز رحلت فقيه [13] و كليني همين اثر

The signs of the night of the passing of Imam Husain (a.s.) ibn Ruh became manifest, And from the departure of the Jurist [13] and al-Kulayni, the same effect appeared.

تاريخ موت شيخ بپرسي گر از اسير

“If you ask Asir for the date of the Shaykh’s death...” [14]

.گويد كه: «انه لبجنات استقر» [ صفحه 28] 9- فرزندان شيخ (ره)مرحوم حاج شيخ جعفر (رحمة الله عليه) چنانكه حضرت آيت‌الله حاج سيد طيب موسوي جزايري (دامت بركاته) در مقدمه‌ي عربي خود بر كتاب الخصائص الحسينية نوشته، سه پسر داشته، بزرگترين آنها حضرت آيت‌الله شيخ محمدعلي بوده كه بعد از فوت پدرش مرجعيت مردم را در شوشتر بلكه در خوزستان عهده‌دار بوده و حضرت آيت الله العظمي حاج شيخ محمد تقي دامت بركاته (صاحب كتاب قاموس الرجال) و همچنين عالم جليل القدر جناب حجة الاسلام والمسلمين حاج شيخ بهاء الدين كه در ارشاد و راهنمائي مردم و تعمير و بناي مساجد در شهر و روستاهاي اطراف زحمات بسياري كشيده، از نوادگان او مي‌باشند.پسر دوم مرحوم حاج شيخ جعفر (ره) عالم زاهد شيخ اسماعيل بوده كه حاج شيخ محمد باقر نيرومند پسر او مي‌باشد و تأليفاتي دارد، يكي از آنها نصاب شوشتر است.پسر سوم مرحوم حاج شيخ جعفر (ره) شيخ ابراهيم است كه دو پسرداشته يكي شيخ محمد حسين كيوان و ديگري دكتر صدري كيوان است.10- تقدير و تشكربه خاطر اينكه در روايت دارد: من لم يشكر المخلوق لم يشكر الخالق يعني كسي كه از مردم تشكر نكند در حقيقت از خداي خود تشكر و قدرداني نكرده، بنده در وهله‌ي اول از پير غلام حضرت سيدالشهداء (عليه‌السلام) جناب مستطاب حاج شيخ اسدالله فتح الدين تشكر مي‌كنم كه كتاب خود را در اختيار ما قرار دادند و واسطه در اين خدمت مهم ديني شدند.سپس ازمؤسسه‌ي علوم آل محمد (صلي الله عليه و آله) در امر تحقيق، و از مؤسسه‌ي مطبوعاتي دارالكتاب قم، در چاپ كتاب به نحو احسن، تقدير و تشكر مي‌شود اميد است خداوند به همه‌ي ايشان توفيق روز افزون جهت خدمت به اسلام و اهل بيت عصمت و طهارت (عليهم‌السلام) كرامت بفرمايد. [ صفحه 29] 11- اهداءاين مقدمه را به روان پاك بزرگ ذاكر حضرت اباعبدالله الحسين (عليه‌السلام) حضرت آيت‌الله سيد عبدالسلام آل طيب (قدس سره) كه منبرهاي او به حق يادآور منبرهاي مرحوم حاج شيخ جعفر (ره) بود اهداء مي‌كنم. بزرگمردي كه شور حسيني را از او ياد گرفتيم و همه مي‌ديدند كه در اين راه به مصداق آيه‌ي كريمه: و لا يخافون لومة لائم، در راه خدا از ملامت هيچ ملامت كننده‌اي ترسي نداشت و در شب عاشورا بعد از دو ساعت و نيم منبر با آن انقلاب روحي، خود را از منبر پائين مي‌انداخت و با پاي برهنه نيز در جلو دسته‌ي سينه‌زني حاضر مي‌شد.در پايان شادي روح ايشان را از خداي متعال خواهانيم و از خداوند مسئلت مي‌نماييم كه عاقبت همه‌ي ما را نيز ختم به خير بفرمايد. آمين يا رب العالمينميرزا علي‌اكبر محدث شوشتري [ صفحه 31]

He says:

«انه لبجنات استقر»

“Indeed, he has settled in the Gardens (of Paradise).”

[ صفحه 28]

9. The Children of the Shaykh (r.a.)

The late Hajj Shaykh Ja‘far (r.a.), as Grand Ayatullah Hajj Sayyid Tayyib Musawi al-Jaza’iri (may his blessings endure) wrote in his Arabic introduction to al-Khasa’is al-Imam Husainiyyah, had three sons.

The eldest of them was Ayatullah Shaykh Muhammad Ali, who after his father’s death assumed the religious leadership of the people of Shushtar and indeed of all Khuzestan.

Grand Ayatullah Hajj Shaykh Muhammad Taqi (may his blessings endure), the author of Qamus al-Rijal, as well as the eminent scholar Hujjat al-Islam wa al-Muslimin Hajj Shaykh Baha al-Din, who rendered many services in guiding the people and constructing and restoring mosques in cities and surrounding villages, were among his descendants.

The second son of the late Hajj Shaykh Ja‘far (r.a.) was the pious scholar Shaykh Isma‘il.

Hajj Shaykh Muhammad Baqir Niru-mand was his son and had several writings, one of which is Nisab-e Shushtar.

The third son of the late Hajj Shaykh Ja‘far (r.a.) was Shaykh Ibrahim, who had two sons: Shaykh Muhammad Husain Kayvan and Dr. Sadri Kayvan.

10. Appreciation and Gratitude

Because it is stated in the narration:

من لم يشكر المخلوق لم يشكر الخالق

“Whoever does not thank the creation has not truly thanked the Creator,”

I must first express my gratitude to the aged servant of Sayyid al-Shuhada Imam Husain (a.s.), the honorable Hajj Shaykh Asad Allah Fath al-Din, who placed his copy of the book at our disposal and became the means for this important religious service.

Thereafter, appreciation and thanks are due to the Mu’assasat ‘Ulum Aal Muhammad (s.a.w.a.) for its research efforts, and to the Dar al-Kitab Publishing Institute of Qom for printing the book in the best possible manner.

It is hoped that Allah, the Exalted, will grant all of them increasing success in serving Islam and the Ahl al-Bayt (a.s.).

[ صفحه 29]

11. Dedication

I dedicate this introduction to the pure soul of the great reciter and eulogist of Aba Abdillah al-Imam Husain (a.s.), Ayatullah Sayyid Abd al-Salam Aal Tayyib (q.s.), whose sermons truly recalled the sermons of the late Hajj Shaykh Ja‘far (r.a.).

He was a great man from whom we learned Husaini fervor and devotion.

Everyone witnessed that in this path, in accordance with the noble verse:

وَلا يَخَافُونَ لَوْمَةَ لَائِمٍ

“And they do not fear the blame of any blamer.” (Surah al-Ma’idah 5:54)

he feared no reproach from any reproacher in the way of Allah.

On the night of Ashura, after delivering a sermon lasting two and a half hours and stirring such profound spiritual emotion, he would throw himself down from the pulpit and then, barefoot, join the mourning procession at its front.

In conclusion, we ask Allah, the Exalted, to grant joy and happiness to his soul, and we beseech Allah to grant all of us a good ending as well.

Amen, O Lord of the Worlds.

Mirza Ali Akbar Muhaddith Shushtari